ประวัติดอกไม้สดไทย

 ประวัติดอกไม้สดไทย

ระวัติความเป็นมาของการประดิษฐ์ดอกไม้สด หรือการ เรียนจัดดอกไม้ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของไทยที่บรรพบุรุษได้เป็นผู้คิดค้นประดิษฐ์และตกแต่งให้สอดคล้องกับพระพุทธศาสนาขนบธรรมเนียมและประเพณี พร้อมสรรพไปด้วยดอกไม้และใบไม้ที่มีคุณลักษณะที่เอื้ออำนวยใช้กับงานดอกไม้สดของไทย เพื่อสืบสานจนมาเป็นเอกลักษณ์ที่คนไทยและคนต่างชาติยอมรับความเป็นศิลปะที่ละเอียดอ่อนละเมียดละไม ที่ชาติใดในโลกไม่สามารถทัดเทียมและเลียนแบบได้ ซึ่งเป็นเวลาอันยาวนานไม่ปรากฏแน่ชัดว่าได้มีการเริ่มต้นขึ้นในสมัยใดแน่ เนื่องจากมิได้มีการจดบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรไว้นั่นเอง แต่ในคำอธิบายประวัติการ สอนดอกไม้ สด พ.ศ. 2486 มีรายละเอียดดังนี้

Photo by Andrea Schafferthousandwonders

จากหนังสือเรื่องจำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์หรือเรื่องนางนพมาศ ปรากฏว่าในรัชสมัยของสมเด็จพระร่วงเจ้าแห่งกรุงสุโขทัยนั้น ศิลปะในการ จัดดอกไม้ สดเจริญอยู่แล้ว เช่น ตอนที่ท้าวศรีจุฬาลักษณ์หรือนางนพมาศบรรยายเรื่อง พระราชพิธีจองเปรียง ในวันเพ็ญเดือน 12 ในโอกาสนั้นประชาชนชายหญิงต่างได้ประกวดโคมชัก โคมแขวน โคมลอย ฝ่ายพระสนมกำนัลก็ทำโคมลอย ร้อยด้วยดอกไม้เป็นรูปแบบต่างๆประกวดกัน ถวายให้ทรงอุทิศบูชาพระบวรพุทธบาทซึ่งประดิษฐานยังนัมมทานที

ครั้นภายหลังที่พระศรีมโหสถ บิดาของนางนพมาศ ได้นำนางถวายตัวเป็นพระสนมของสมเด็จพระร่วงเจ้า คือภายหลังวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 1907 แล้ว นางนพมาศได้ร่วมการประกวดโคมลอยนั้นด้วยนางนพมาศจึงได้คิดเอาดอกไม้ต่างๆมาประดิษฐ์เป็นรูปดอกบัวเบ่งบานรับแสงจันทร์ ใช้ดอกไม้ช้อนสีสลับให้เป็นลวดลาย แล้วนำเอาผลไม้มาแกะเป็นรูปนก จับจิกกินเกสรดอกบัว เสียบแซมด้วยธูปเทียนแล้วลอยโคมไฟไปในน้ำ ครั้นสมเด็จพระร่วงเจ้าทอดพระเนตรเห็นก็ชมว่าโคมรูปดอกบัวนี้งามอย่างประหลาด จึงตรัสเรียกหาตัวผู้คิดประดิษฐ์โคมนี้ นางนพมาศก็ทูลให้ทรงทราบว่าตนได้คิดขึ้นด้วยเหตุผลหลายประการ ซึ่งรวมความได้ว่าการประดิษฐ์โคมแบบนั้นเป็นการถูกต้องด้วยกาลเทศะ

สมเด็จพระร่วงเจ้าจึงได้ทรงบัญญัติให้ทำโคมลอยรูปดอกบัวในวันนักขัตฤกษ์ วันเพ็ญเดือน 12 สืบมา ชาวไทยจึงได้มีประเพณีลอยกระทงในวันเพ็ญเดือน 12 โคมดอกบัวนี้ก็ได้พลิกแพลงทำด้วยดอกไม้ใบไม้ต่างๆ กันจนเป็นรูปกระทงเจิมเช่นที่เห็นหลากหลายในปัจจุบันนี้

นอกจากนี้ยังปรากฏอีกว่า ในเดือนเมษายนมีพระราชพิธีสนานใหญ่ บรรดาเจ้าเมือง เศรษฐี คหบดีเข้าเฝ้าถวายบังคมสมเด็จพระร่วงเจ้า เพื่อถวายเครื่องราชบรรณาการ พระสนมกำนัลก็ร้อยกรองดอกไม้เป็นรูปสัตว์ต่างๆ เมี่ยงหมากถวายให้สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานแก่ผู้มาเฝ้า นางนพมาศร้อยดอกไม้สีเหลืองเป็นรูปพานทองสองชั้นรองขัน มีระย้าระบายงดงามในขันใส่เมี่ยงหมาก แล้ว ร้อยมาลัย ดอกไม้เป็นตาข่ายคลุมขันอีกทีหนึ่ง ดูเป็นที่เจริญตาและถูกกาลเทศะ สมเด็จพระร่วงเจ้าจึงทรงบัญญัติว่า ถ้าชาวไทยทำการรับแขกขนาดใหญ่มีงานอาวาหมงคลหรือวิวาหมงคล ก็ให้ร้อยกรองดอกไม้เป็นรูปแบบพานขันหมากและให้เรียกว่า พานขันหมาก   (ติดตามตอนถัดไป)

credit photo from http://www.buddhistteachings.org/paisahn-sanchai[/caption]

Please follow and like us:
20

Published by

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Hotline +(66) 64 024 9596

Enjoy this site? Please spread the word :)

Facebook
Facebook
YOUTUBE
PINTEREST
PINTEREST
Instagram
SOCIALICON
X
WhatsApp WhatsApp us